Werkzaamheden in de bouw: schade aan de omgeving

16 september 2016 07:51

Waar gewerkt wordt, vallen spaanders. Ook in de bouw. Als eigenaar van een bouwperceel of als verhuurder geeft u ongetwijfeld wel eens opdracht tot bouwwerkzaamheden. Niet alleen de aannemer, maar ook uzelf als opdrachtgever kunnen dan aansprakelijk zijn voor eventuele schade.

De veroorzaker betaalt!

Logisch. Als de aannemer die u heeft ingeschakeld bij graafwerkzaamheden de hoofdwaterleiding raakt, is het logisch dat hij de schade van derden in de omgeving vergoedt.

Onrechtmatige daad. Toch kunt u als opdrachtgever in zo’n geval ook aansprakelijk zijn, namelijk op grond van onrechtmatige daad (art. 6:162 BW). Wettelijk dient een opdrachtgever steeds rekening te houden met de belangen van derden. Dit betekent dat zo’n opdrachtgever moet voorkomen dat er schade ontstaat aan eigendommen van o.a. omwonenden bij het (laten) uitvoeren van werkzaamheden. Hoe zit dat?

Aansprakelijkheid opdrachtgever

Specifieke aanwijzingen. Aansprakelijkheid Schade tijdens bouwvan de opdrachtgever wordt vaak aangenomen als u specifiek aan de aannemer heeft voorgeschreven hoe de werkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Bovendien is denkbaar dat niet duidelijk is wie van de op de bouwplaats werkzame partijen de schade heeft veroorzaakt. In zo’n geval kunt u op grond van de risicoaansprakelijkheid van art. 6:171 BW als opdrachtgever aansprakelijk worden gesteld.

Voorkomen is beter dan genezen

Onderzoeksplicht. Voorkom aansprakelijkheid door zorgvuldig (en schriftelijk!) onderzoek te doen. Tip. Van een opdrachtgever wordt verwacht dat hij gesprekken aangaat met derden in de omgeving. Zo kan informatie worden verkregen die van belang kan zijn ter voorkoming van schade. Er kunnen immers al gebreken aan woningen van omwonenden zijn die alleen zij kunnen weten.

Gevolgen nalaten onderzoek. Een opdracht-gever moet zich geheel zelfstandig afvragen welk effect de geplande werkzaamheden op de omgeving kunnen hebben. Verzuimt u dit, dan bent u al snel aansprakelijk omdat u wordt verweten dat u onvoldoende passende maatregelen heeft genomen, terwijl de schade voorzienbaar was. Tip. Als er voorzorgsmaatregelen moeten worden genomen, dient u erop toe te zien dat deze maatregelen ook echt worden uitgevoerd. Laat u dit na, dan bent u eveneens aansprakelijk!

Uitsluiten aansprakelijkheid

Contractueel uitsluiten. Voor een opdrachtgever is het zaak om het risico van werkzaamheden zoveel mogelijk contractueel bij de aannemer te leggen. Volledige uitsluiting van aansprakelijkheid is echter niet mogelijk. Bovendien bestaat ondanks een ‘waterdicht’ contract toch nog altijd het risico dat u op grond van onrechtmatige daad wordt aangesproken door de schadelijdende partij. Dit is immers een aansprakelijkheidsgrond die ongeacht het onderliggende contract kan bestaan.

Aansprakelijkheidsverzekering. Zorg daarom altijd voor een aansprakelijkheidsverzekering die passend is voor de te verrichten werkzaamheden. Ook dient u de verzekeraar volledig in te lichten over de aard en omvang van de werkzaamheden.

Bankgarantie. Ook uw contract met de aannemer dient een bepaling te bevatten op grond waarvan de aannemer verplicht wordt om een aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten. Tip. Een bankgarantie is hierbij een belangrijke toevoeging: mocht de aannemer failliet gaan of de schade niet wensen te vergoeden, dan kunt u in ieder geval alvast de bankgarantie aanspreken.

Als opdrachtgever in de bouw dient u rekening te houden met de belangen van derden. Niet alleen de uitvoerder maar ook u als opdrachtgever dient dus te voorkomen dat er schade ontstaat. Zorg daarom voor voldoende (voor)onderzoek en voorzorgsmaatregelen!